Από το 2009, όταν δηλαδή ξεκίνησε να κυκλοφορεί το Bitcoin, τα κρυπτονομίσματα έχουν ακολουθήσει μια αυξητική πορεία υιοθέτησης. Αυτή η υιοθέτηση των κρυπτονομισμάτων, έως και σήμερα, μπορεί να αποτελέσει ένα τυχαίο γεγονός (ένα trend) ή μια χρήσιμη -τεχνολογικά- καινοτομία με όλο και περισσότερο αυξανόμενους χρήστες; Για να διερευνήσουμε αυτή την ερώτηση, θα χρειαστεί να εξετάσουμε τους σταθμούς ως προς την υιοθέτηση των κρυπτονομισμάτων αλλά και τη σχέση τιμής και χρηστών στα μεγαλύτερα -σε κεφαλαιοποίηση- κρυπτονομίσματα, όπως είναι το Bitcoin και το Ethereum.
1. 2009: Παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση το 2008 και Bitcoin
Έχει κατατεθεί στον δημόσιο διάλογο η άποψη ότι το Bitcoin εμφανίστηκε ως απάντηση στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Η αμφισβήτηση στο υπάρχον χρηματοπιστωτικό σύστημα έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην αποδοχή και ανάπτυξη του Bitcoin. Με τη χρήση της τεχνολογίας blockchain, την αποκέντρωση και την ανεξαρτησία από τις κεντρικές αρχές, το Bitcoin απαντούσε στην ουσία, δηλαδή στο πρόβλημα εμπιστοσύνης ως προς την υπάρχουσα χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική.
2. 2010: Πρώτη συναλλαγή με Bitcoin στην πραγματική οικονομία
Η πρώτη γνωστή συναλλαγή, που αφορούσε το Bitcoin ως μέσο για την αγορά αγαθών στον πραγματικό κόσμο, πραγματοποιήθηκε στις 22 Μαΐου του 2010. Ο Laszlo Hanyecz, προγραμματιστής λογισμικού, πλήρωσε 10.000 Bitcoin για δύο πίτσες. Η συναλλαγή αυτή είναι σημαντική, διότι σηματοδοτεί για το Bitcoin την απόκτηση αξίας χρήσης στην πραγματική οικονομία.
3. 2015: Ethereum 1.0 – Τα Έξυπνα Συμβόλαια (Smart Contracts)
Όσον αφορά το Ethereum, τέθηκε σε λειτουργία το 2015 με το πρώτο δημόσιο blockchain να ονομάζεται Ethereum 1.0. To Ethereum προσέδωσε τη δυνατότητα για την κατασκευή και την εκτέλεση «Έξυπνων Συμβολαίων» όπως και άλλων αποκεντρωμένων εφαρμογών. Η καινοτομική τεχνολογία των «Έξυπνων Συμβολαίων» εντοπίζεται στο γεγονός ότι υπάρχει η δυνατότητα να καθορίζουν τους κανόνες, όπου σχετίζονται με μια συμφωνία, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που το κάνει ένα παραδοσιακό συμβόλαιο. Επίσης, μπορούν να επιβάλλουν αυτόματα αυτούς τους κανόνες χωρίς την εμπλοκή μιας αναγνωρισμένης -από τα αντισυμβαλλόμενα μέρη- κεντρικής αρχής. Η ιδέα των «Έξυπνων Συμβολαίων» είχε αναπτυχθεί τη δεκαετία του 1990 από έναν προγραμματιστή, τον Nick Strado (Link). Στην ουσία, το Ethereum θέτει σε ευρεία εφαρμογή αυτή την ιδέα μέσω του blockchain του.
4. 2015: Το πρώτο «Stable Coin» – Tether
Το 2015 τίθεται σε λειτουργία το κρυπτονόμισμα Tether (μετονομασία του Real Coin που ιδρύθηκε το 2014). Σκοπός του ήταν να προσφέρει σταθερότητα στις συναλλαγές μέσω του blockchain, συνδέοντας την αξία του κρυπτονομισμάτος με το δολάριο των ΗΠΑ. Ενδεικτικά, σήμερα, το Tether είναι το τρίτο σε κεφαλαιοποίηση κρυπτονόμισμα (μετά το BTC και το ΕΤΗ) με κεφαλαιοποίηση που κινείται πάνω από τα 100 δις δολάρια. Ακολουθήσαν και άλλα κρυπτονομίσματα αυτού του σκοπού, τα οποία συνδέουν την αξία τους με τα παραστατικά νομίσματα ή τον χρυσό, εξού και η κλασική ονομασία «Σταθερά Νομίσματα» (Stable Coins).
5. 2015 έως σήμερα: Τα «Altcoins» -H επέκταση των κρυπτοοικοσυστημάτων
Τα εναλλακτικά κρυπτονομίσματα (alternative coins – altcoins) εμφανίστηκαν σχεδόν παράλληλα με το Bitcoin. Από τα αρχικά altcoins, ίσως το πιο ευρέως διαδεδομένο να ήταν το Litecoin (2009), το οποίο είχε ως στόχο να προσφέρει ταχύτερες συναλλαγές και να έχει χαμηλότερο κόστος συναλλαγής σε σχέση με το Bitcoin. Ωστόσο, η επέκταση και η επιρροή των altcoins έλαβε χώρα μέσω της εδραίωσης του Ethereum, από το 2015 και μετά. Oι αποκεντρωμένες χρηματοοικονομικές εφαρμογές (DeFi) και τα NFTs έγιναν ο κινητήριος μοχλός για την ανάπτυξη νέων altcoins. Η συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς των altcoins εκτινάχθηκε μετά το 2015, καθώς όλο και περισσότερες ιδιώτες και θεσμικοί επενδυτές άρχισαν να συμμετέχουν. Παρόλο που το Bitcoin διατήρησε το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς, τα altcoins άρχισαν να κερδίζουν σημαντική θέση, καθώς η τεχνολογία blockchain προωθήθηκε σε τομείς πέρα από τα χρηματοοικονομικά. Παράλληλα, με την επέκταση των altcoins επεκτάθηκαν τα κεντροποιημένα και μη ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων.
6. 2020 έως σήμερα: Συναλλακτική υιοθέτηση από Visa, Mastercard, PayPal, κ.α. παγκόσμια δίκτυα χρηματοοικονομικών συναλλαγών
Από το 2020, η ενσωμάτωση των κρυπτονομισμάτων αυξήθηκε ραγδαία στα μεγαλύτερα δίκτυα πληρωμών παγκοσμίως. Ενδεικτικά, το 2020 η Visa συνεργάστηκε με διάφορες πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων, όπως η Crypto.com και η BlockFi, για την κυκλοφορία κρυπτοκαρτών (crypto cards) που επιτρέπουν στους χρήστες να ρευστοποιούν κρυπτονομίσματα με άμεση μετατροπή σε παραστατικά νομίσματα. Τον Φεβρουάριο του 2021, η Mastercard ανακοίνωσε την υποστήριξη επιλεγμένων κρυπτονομισμάτων απευθείας στο δίκτυό της μέσω της χρήσης των συναλλαγών. Πέρα από την ευρεία υιοθέτηση επιλεγμένων κρυπτονομισμάτων για συναλλακτική χρήση, το 2023, η Paypal λάνσαρε το δικό της stable coin με ονομασία PayPal USD.
7. 2021: Το Bitcoin ως επίσημο νόμισμα
To πρώτο κράτος που υιοθέτησε το Bitcoin ως επίσημο νόμισμα είναι το Ελ Σαλβαδόρ. Στις 7 Σεπτεμβρίου του 2021, το Bitcoin αναγνωρίστηκε επίσημα ως νόμιμο χρήμα δίπλα στο αμερικανικό δολάριο, όπου χρησιμοποιούταν ήδη στη χώρα. Ο νόμος “Ley Bitcoin”, που πέρασε από το κοινοβούλιο του Ελ Σαλβαδόρ, υποχρεώνει τους εμπόρους να δέχονται το Bitcoin ως μέσο πληρωμής.Η κίνηση αυτή προωθήθηκε ως μέσο ενίσχυσης της οικονομίας, της προώθησης των επενδύσεων και της διευκόλυνσης των μεταφορών χρημάτων από τους Σαλβαδοριανούς που ζουν στο εξωτερικό (ειδικά μέσω εμβασμάτων). Ενημερωτικά, το 2022, μια ακόμη χώρα, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, υιοθέτησε το Bitcoin ως νόμιμο μέσο πληρωμής χωρίς όμως να το καθιερώσει ως επίσημο νόμισμα.
8. 2022: Η Συγχώνευση (Merge) στο Ethereum 2.0.
Σχετικά με Το Ethereum 2.0, αποτελεί μια ριζική αναβάθμιση του δικτύου Ethereum. Η σημαντικότερή, ίσως, αλλαγή εντοπίζεται στο Merge, δηλαδή στη μετάβαση από τον μηχανισμό συναίνεσης «Proof of Work» (PoW) στο «Proof of Stake» (PoS), στο blockchain του, μειώνοντας σημαντικά την κατανάλωση ενέργειας μεταξύ άλλων. Κάποιοι παραλλήλισαν τη μετάβαση αυτή με την αλλαγή του κινητήρα ενός αεροσκάφους εν πτήση.
9. 2024: Θεσμική καταξίωση – Τα Spot Bitcoin και Ethereum ETFs.
Το 2024 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το έτος της θεσμικής επενδυτικής καταξίωσης των κρυπτονομισμάτων. Εγκρίθηκαν από την Επιτροπή της Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC) τα Spot Bitcoin ETFs αρχικά και έπειτα τα Spot Ethereum ETFs. Η έκδοση και διαπραγμάτευση των Spot ETFs από τους μεγαλύτερους επενδυτικούς οίκους του πλανήτη, όπως η Black Rock, δεν αφήνει κανένα περιθώριο για την αντιμετώπιση τους ως περιθωριακά επενδυτικά στοιχεία. Μόλις σε 15 έτη για το Bitcoin και λιγότερο από 10 έτη για το Ethereum, τα δύο μεγαλύτερα σε κεφαλαιοποίηση κρυπτονομίσματα έχουν εισαχθεί πλήρως στο «παραδοσιακό» χρηματοπιστωτικό γίγνεσθαι ως επενδυτικά στοιχεία.
+1: Η σχέση ενεργών διευθύνσεων και τιμής
Η χρήση των κρυπτονομισμάτων αποτελεί κρίσιμο μέγεθος για τον βαθμό υιοθέτησής τους αλλά και τον προσδιορισμό του επιπέδου της τιμής μακροπρόθεσμα. Εδώ, εξετάζουμε τον αριθμό ενεργών διευθύνσεων και την πορεία της τιμής στο BTC και το ΕΤΗ. Όπως φαίνεται, στα διαγράμματα που ακολουθούν, η ποσότητα και η διακύμανση των ενεργών χρηστών (διευθύνσεων) σχετίζονται με την τιμή των κρυπτονομισμάτων διαχρονικά. Ο βαθμός της υιοθέτησης, δηλαδή η αύξηση των ενεργών διευθύνσεων, οδηγεί τα επίπεδα της τιμής σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
