Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας της AWGMeta
Η τεχνολογία Blockchain έχει αναδειχθεί ως μία από τις πιο καινοτόμες και πολλά υποσχόμενες τεχνολογίες του 21ου αιώνα, προσφέροντας πρωτοφανή επίπεδα διαφάνειας και ασφάλειας στις συναλλαγές. Η δυνατότητα αυτής της τεχνολογίας να λειτουργήσει ως εργαλείο διαφάνειας για τις κυβερνητικές συναλλαγές, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον. Αυτό το άρθρο εξετάζει εάν η Ελληνική Κυβέρνηση μπορεί να αξιοποιήσει το Blockchain για να ενισχύσει τη διαφάνεια των συναλλαγών της, πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί αυτό, και ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη, χρησιμοποιώντας την οπτική των Behavioral Economics.
Η Φύση του Blockchain και η Δυνατότητά του για Διαφάνεια
Το Blockchain είναι μια αποκεντρωμένη και κατανεμημένη βάση δεδομένων, η οποία διασφαλίζει ότι κάθε συναλλαγή καταγράφεται σε ένα “μπλοκ”, το οποίο προστίθεται σε μια αλυσίδα (“chain”) και δεν μπορεί να τροποποιηθεί αναδρομικά χωρίς τη συναίνεση της πλειοψηφίας των χρηστών του δικτύου. Αυτό το χαρακτηριστικό καθιστά το Blockchain εξαιρετικά αξιόπιστο για την παρακολούθηση συναλλαγών, καθώς η κάθε εγγραφή είναι διαφανής, αμετάβλητη και ανοιχτά προσβάσιμη σε όλους τους συμμετέχοντες του δικτύου.
Η εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας στις συναλλαγές της κυβέρνησης μπορεί να προσφέρει μια αδιάβλητη και διαφανή διαδικασία καταγραφής κάθε οικονομικής συναλλαγής, από την είσπραξη φόρων έως τις δημόσιες δαπάνες. Αυτό όχι μόνο μειώνει τις πιθανότητες διαφθοράς αλλά και αυξάνει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς την κυβέρνηση.
Πρακτικές Εφαρμογές στην Ελληνική Κυβέρνηση
Για να χρησιμοποιήσει η Ελληνική Κυβέρνηση το Blockchain ως εργαλείο διαφάνειας, θα πρέπει να εξεταστούν συγκεκριμένοι τομείς εφαρμογής:
- Διαχείριση Δημοσίων Συμβάσεων: Μέσω του Blockchain, η διαδικασία υποβολής και αξιολόγησης προσφορών για δημόσιες συμβάσεις μπορεί να καταστεί πιο διαφανής. Κάθε προσφορά θα μπορούσε να καταγράφεται σε ένα δημόσιο, αμετάβλητο καθολικό (ledger), επιτρέποντας τη διαφάνεια και τη δυνατότητα επαλήθευσης της διαδικασίας από τρίτους.
- Φορολογικό Σύστημα: Η καταγραφή των φορολογικών πληρωμών στο Blockchain θα διασφάλιζε ότι κάθε πληρωμή θα είναι διαφανής και ανιχνεύσιμη. Αυτό θα μπορούσε να μειώσει τη φοροδιαφυγή και να εξασφαλίσει ότι οι φορολογικοί πόροι χρησιμοποιούνται σωστά.
- Κοινωνικές Παροχές και Επιδόματα: Η διανομή κοινωνικών επιδομάτων μέσω ενός συστήματος βασισμένου στο Blockchain θα διασφάλιζε ότι οι πόροι καταλήγουν στους σωστούς δικαιούχους, ενώ ταυτόχρονα θα αποθάρρυνε τη δόλια χρήση του συστήματος.
Οφέλη με όρους Behavioral Economics
Η υιοθέτηση του Blockchain μπορεί να συνδυαστεί με τις αρχές των Behavioral Economics για να μεγιστοποιήσει τα οφέλη της διαφάνειας:
- Αύξηση της Εμπιστοσύνης: Σύμφωνα με την θεωρία των Behavioral Economics, η διαφάνεια είναι ένας βασικός παράγοντας που επηρεάζει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Η δυνατότητα να παρακολουθούνται οι συναλλαγές της κυβέρνησης σε πραγματικό χρόνο θα μπορούσε να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, μειώνοντας την αντίληψη της διαφθοράς και ενισχύοντας τη νομιμοποίηση των κυβερνητικών ενεργειών.
- Μείωση της Γνωστικής Μεροληψίας (Cognitive Bias): Το Blockchain παρέχει ξεκάθαρες, αμετάβλητες πληροφορίες, μειώνοντας τη δυνατότητα για επιλεκτική ερμηνεία των δεδομένων (confirmation bias) και την τάση για υπερβολική εμπιστοσύνη (overconfidence bias). Με τη χρήση αυτής της τεχνολογίας, οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν πιο τεκμηριωμένες και λιγότερο προκατειλημμένες αποφάσεις.
- Ενίσχυση της Υπευθυνότητας (Accountability): Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι θα γνωρίζουν ότι κάθε τους ενέργεια καταγράφεται και είναι ορατή στο κοινό. Αυτή η διαφάνεια μπορεί να λειτουργήσει ως ένα είδος «ψηφιακής λογοδοσίας», μειώνοντας τη διάθεση για ανάρμοστη συμπεριφορά.
Προκλήσεις και Σκέψεις
Παρόλο που το Blockchain έχει μεγάλες δυνατότητες, υπάρχουν επίσης και σημαντικές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν:
- Κόστος Υλοποίησης: Η εισαγωγή του Blockchain σε κυβερνητικές λειτουργίες απαιτεί σημαντική τεχνολογική υποδομή και εκπαίδευση, που μπορεί να είναι κοστοβόρα.
- Νομικό και Ρυθμιστικό Πλαίσιο: Η χρήση Blockchain θα απαιτήσει την προσαρμογή του νομικού και ρυθμιστικού πλαισίου για να διασφαλιστεί η νομιμότητα και η αποτελεσματικότητα των νέων διαδικασιών.
- Τεχνολογικές Προκλήσεις: Η τεχνολογία Blockchain δεν είναι άνοση από προβλήματα, όπως η κλιμάκωση και η ασφάλεια των δεδομένων, που πρέπει να ληφθούν υπόψη.
Συμπέρασμα
Η τεχνολογία Blockchain προσφέρει μοναδικές δυνατότητες για την ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές της Ελληνικής Κυβέρνησης. Παρά τις προκλήσεις, η σωστή εφαρμογή της μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο διαφανή, αξιόπιστη και υπεύθυνη κυβέρνηση, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών και βελτιώνοντας τη λειτουργία της δημοκρατίας. Η ενσωμάτωση των αρχών των Behavioral Economics μπορεί να μεγιστοποιήσει αυτά τα οφέλη, δημιουργώντας ένα πιο δίκαιο και διαφανές σύστημα διακυβέρνησης.
Πηγές:
- Nakamoto, S. (2008). “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System.”
- Tapscott, D., & Tapscott, A. (2016). “Blockchain Revolution: How the Technology Behind Bitcoin Is Changing Money, Business, and the World.”
- Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2008). “Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness.”
