Είναι τελικά καλό ή κακό που το δίκτυο του Bitcoin γίνεται mainstream; Το ότι ασχολούνται μαζί του οι νομοθέτες, τα κράτη, οι εισηγμένες εταιρίες, τα τραπεζικά ιδρύματα…
Καταρχάς πριν απαντήσω σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον ερώτημα, να επισημάνω πως η τάση υιοθέτησης του Bitcoin από παραδοσιακούς μεγάλους παίκτες δεν προβλέπεται να κοπάσει.
Στην αγορά συναλλάγματος, μια επικερδής δραστηριότητα είναι να δανείζεσαι ένα ασθενές νόμισμαγια να αγοράσεις ένα ισχυρότερο ή άλλα πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που οι κεντρικές τράπεζες αυξάνουν επιτόκια. Για να ενισχύσουν το νόμισμά τους, ώστε να αποτρέψουν την υπερβολική πώλησή του μέσω δανεισμού. Αν αυτό δεν αρκεί, επιβάλλονται και έλεγχοι κεφαλαίων, με σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.
Συνεπώς, δεν είναι καθόλου μακριά το ενδεχόμενο, λόγω της διαρκούς ανόδου του bitcoin, διάφοροι θεσμικοί φορείς θα άρχιζαν να δανείζονται φθηνό fiat για να αγοράσουν περισσότερο bitcoin.
Με την κεφαλαιοποίηση του Bitcoin πάνω από 2 τρισεκατομμύρια δολάρια και τεράστια ρευστότητα, βλέπουμε εταιρικά ομόλογα δισεκατομμυρίων δολαρίων να εκδίδονται ακριβώς για αυτόν τον σκοπό: για την αγορά bitcoin.
Το αναφέρω αυτό γιατί αποκτά ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα το ερώτημα. Οι είσοδος των μεγάλων θα συνεχιστεί. Μπορούμε να το εκλάβουμε ως δεδομένο. Η ερώτηση λοιπόν είναι καίρια: Αυτό είναι καλό ή κακό για το Bitcoin;
Υπάρχουν δύο κύριες κατηγορίες επικριτών που πιστεύουν πως αυτό δεν είναι καλό:
1. Οι ιδεολόγοι της κοινότητας του Bitcoin. Η ιδέα ότι κάποιος «φυλάει» bitcoin σε θεματοφύλακα (custodian) τους φαίνεται αν όχι επικίνδυνη, τουλάχιστον αντίθετη με το πνεύμα του δικτύου.
Κάποιοι αποκαλούν τους υποστηρικτές του εταιρικού Bitcoin «suitcoiners» (παιχνίδι λέξεων με το suit = κουστούμι, δηλαδή εταιρικά στελέχη). Οι ιδεολόγοι έχουν σαν ιδανικό όλοι οι χρήστες να κατέχουν τα ιδιωτικά τους κλειδιά. Ορισμένοι πιστεύουν επίσης ότι η τόσο μεγάλη εμπλοκή των θεσμικών μπορεί να χαλιναγωγήσει την τιμή ή ακόμα χειρότερα να εμποδίσει το Bitcoin να επιτύχει ως χρήμα ελευθερίας.
Αν και προσωπικά εκτιμώ τις αξίες αυτής της ομάδας (και σε μεγάλο βαθμό ανήκω σε αυτή), ορισμένα μέλη της έχουν ουτοπικές απαιτήσεις: να γίνει δηλαδή ο μέσος άνθρωπος εξίσου παθιασμένος με την κυριότητα του χρήματός του όσο οι ίδιοι. Δεν πρόκειται να γίνει αυτό ποτέ. Προσωπικά δεν το βρίσκω ρεαλιστικό.
2. Οι παλιοί αρνητές που εδώ και χρόνια αμφισβητούν την επιτυχία του Bitcoin. Τώρα, καθώς η τιμή ανεβαίνει ξανά και ξανά, με αποδόσεις που ξεπερνούν κάθε άλλο περιουσιακό στοιχείο, αναγκάζονται να αλλάξουν αφήγημα:
Εντάξει, ίσως ανεβαίνει σε τιμή… αλλά έχει πλέον χάσει την αντισυστημική του υπόσταση.
Δεν αντέχει σε σοβαρη κριτική η θέση τους. Εξακολουθούν να πιάνονται αδιάβαστοι. Μου θυμίζουν όσους είναι «μόνιμα αρνητικοί» στην αγορά μετοχών, περιμένοντας την μεγάλη πτώση: Ναι, η αγορά ανέβηκε, αλλά μόνο επειδή η Fed τύπωσε χρήμα.
Η απάντηση σε αυτό είναι: Ακριβώς. Γι’ αυτό δεν έπρεπε να είστε αρνητικοί.
Η πτώση θα έρθει. Πάντα έρχεται. Αλλά μέχρι τότε εσύ θα έχεις χάσει την άνοδο.
Για να διαμορφώσει κανείς άποψη πάνω σε αυτό, πρέπει πρώτα να έχει μια ιδέα για το πώς ένα αποκεντρωμένο χρήμα θα μπορούσε να υιοθετηθεί παγκοσμίως. Ποια βήματα θα συμβούν και με ποια σειρά.
Όταν το Bitcoin έφτασε να είναι ένα δίκτυο ρευστότητας αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων, έγινε παράλογο να πιστεύει κανείς πως θα παραμείνει αποκλειστικά στα χέρια ατόμων και όχι και εταιρειών ή κρατών.
Ήταν πάντα αναμενόμενο πως αν το Bitcoin φτάσει σε τέτοιο μέγεθος, οι μεγάλες εταιρείες θα αρχίσουν να το αγοράζουν. Σε πρώτο επίπεδο, η ερώτηση αν οι εταιρείες είναι «καλές ή κακές» για το Bitcoin είναι σχεδόν άσχετη— διότι είναι αναπόφευκτεςσε αυτό το στάδιο.
Είναι ένα ανοιχτό δίκτυο. Όποιος έχει σύνδεση στο διαδίκτυο μπορεί να το αγοράσει.
Αφού αποδεχτούμε την αναπόφευκτη είσοδο μεγάλων θεσμών στο δίκτυο, ποιοι είναι οι πραγματικοί κίνδυνοι;
Το γεγονός ότι μεγάλα κεφάλαια αγοράζουν bitcoin δεν σημαίνειότι το ελεύθερο, peer-to-peer bitcoin έχει υπονομευθεί. Ίσα ίσα που η παρουσία εταιρειών κάνει το δίκτυο μεγαλύτερο και λιγότερο ευμετάβλητο, κάτι που ενισχύει τη χρησιμότητά του ως χρήματος συναλλαγών.
Ακόμα, προσφέρει πολιτική κάλυψη απέναντι σε ρυθμιστικές επιθέσεις. Το Bitcoin κανονικοποιείταιόταν υπάρχουν ισχυροί θεσμικοί κάτοχοί του.
Ο βασικός φόβος είναι ότι αν το bitcoin κατέχεται σε μεγάλο ποσοστό από εταιρείες, μπορεί να χαθούν κάποια στοιχεία της αποκέντρωσης. Δεν είναι παράλογος ο φόβος, όμως είναι υπερβολικός.
Το δίκτυο του Bitcoin είναι από την φύση του ανθεκτικό. Γι’ αυτό έχει επιβιώσει 16 χρόνια.
Μερικά ενδεικτικά σημεία:
- Proof-of-Work (PoW): Το bitcoin δεν είναι Proof-of-Stake. Δεν μπορείς να λογοκρίνεις συναλλαγές μόνο και μόνο επειδή κατέχεις μεγάλο αριθμό νομισμάτων.
- Οι miners μπορούν να λογοκρίνουν συναλλαγές, αλλά μόνο αν το κάνει η συντριπτική πλειοψηφία τους. Αλλά ακόμα και τότε, οι λογοκριμένες συναλλαγές μπορούν να προσφέρουν υψηλά τέλη, ώστε να δελεάσουν άλλους miners να τις εξορύξουν.
- Η εξόρυξη είναι χαμηλού περιθωρίου και ανταγωνιστική, οπότε οι miners μεταφέρονται εκεί όπου υπάρχει φθηνή ενέργεια — γεγονός που αποτρέπει τη γεωγραφική συγκέντρωση
- Το δίκτυο διασφαλίζει την ανεξαρτησία του επειδή λειτουργεί μέσω εκατοντάδων χιλιάδων nodes. Δεν μπορεί να επιβληθεί αναγκαστικό λογισμικό στους χρήστες. Αν κάποιος θέλει να προωθήσει αλλαγές υπέρ θεσμών, θα συναντήσει τεράστια αντίσταση.
- Ακόμα τεράστιο ποσοστό του Bitcoin βρίσκεται σε χέρια ιδιωτών. Τη μεγάλη δύναμη την έχουν ακόμα οι ιδιώτες κάτοχοι, όχι οι θεσμικοί. Σχεδόν το 50% της συνολικής ποσότητας είτε βρίσκεται σε χέρια ιδιωτών Ποσοστό 4–6% εισηγμένες Εταιρείες, 2% ή λιγότερο κράτη, 5–10% ETFs και Θεσμικά επενδυτικά οχήματα, 15–20% Ανενεργά πορτοφόλια (άρα μάλλον χαμένα), 1–2% miners
Θεωρώ πως η μεγαλύτερη ευκαιρία για το δίκτυο είναι ότι η ανάπτυξη ETFs και εταιρειών με bitcoin στον ισολογισμό τους. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι απλοί άνθρωποι «μπαίνουν» στο Bitcoin.
Τα spot ETFs δίνουν έκθεση στο Bitcoin μέσα από παραδοσιακά επενδυτικά κανάλια
Οι εταιρείες με στρατηγική bitcoin στον ισολογισμό τους εμφανίζονται σε μετοχικούς δείκτες, γεγονός που αυξάνει την παθητική έκθεση του κοινού.
Ένα ποσοστό αυτών των επενδυτών θα θελήσει να μάθει περισσότερα και να μεταφέρει bitcoin σε δική του αυτο-φύλαξη (self-custody)
Επιπλέον, θα πρέπει να γνωρίζουμε πως όσο η τιμή ανεβαίνει, τόσο πίστη στο Bitcoin αυξάνεται!
Είμαστε στην αρχή μιας επανάστασης. Και αυτό κρύβει κινδύνους. Αν οι άνθρωποι των κρυπτονομισμάτων δεν έχουν διδαχτεί από τα λάθη στα οποία έχει υποπέσει το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα, είναι καταδικασμένοι να τα επαναλάβουν. Απλώς με ένα διαφορετικό περιουσιακό στοιχείο. Παρόλα αυτά, ο συνεχής έλεγχος και παρακολούθηση κινδύνων είναι απαραίτητος.
